Bijenplanten

Planten van hier

Voor een duurzame leefomgeving met inheemse flora

Wilde bijenplanten

Planten van hier voor de wilde bijen van hier

De aarde is niet alleen de habitat voor de mens. De aarde vooral de habitat van flora en fauna. Bijen zijn onlosmakelijk met bloemen verbonden en de aanwezigheid van bijen in onze leefomgeving is essentieel. Hoewel ook andere insectengroepen, zoals vlinders, zweefvliegen en wespen bloemen bezoeken om voedsel te verzamelen, zijn bijen van alle insectensoorten het meest afhankelijk van het voedsel dat bloemen bieden. Bovendien wordt in Nederland ongeveer 80% van de inheemse plantensoorten door insecten bestoven, waarvan bijen de belangrijkste groep zijn. De verschillende soorten bijen, in Nederland zo’n 350 soorten, zijn zowel in het larvale als in het volwassen stadium volledig afhankelijk van het voedsel dat bloemen bieden in de vorm van stuifmeel en nectar. De meeste wilde bijensoorten lijken een voorkeur voor inheemse planten te hebben. Vaak op een specifieke waardplant, de plant waar ze afhankelijk van zijn voor het voltooien van hun levenscyclus.


Sommige soorten bijen - de zogenaamde polylectische bijen, waaronder de gedomesticeerde Honingbij en de Aardhommel - zijn weinig kieskeurig en kunnen een breed scala aan plantensoorten benutten. Andere soorten bijen (de oligolectische bijen) gebruiken maar een paar nauwverwante plantensoorten zoals de Pluimvoetbij (Dasypoda hirtipes) die vooral op gele composieten vliegt. Of ze zijn zelfs gespecialiseerd op slechts één plantensoort of genus (monolectische bijen), zoals de Heggenrankbij (Andrena floreaof de Klokjesdikpoot (Melitta haemorrhoidalis)Ook de bloeitijd van oorspronkelijk inheemse planten hangt bijvoorbeeld vaak nauw samen met de activiteiten van bepaalde insecten. Bijvoorbeeld bij gespecialiseerde bijen, zoals de Klokjesbijen die op het juiste moment bloeiende klokjes nodig heeft en de Knautiabij (Andrena hattorfianadie tijdig bloeiende Beemdkroon (Knautia arvensis) moet kunnen bezoeken. 


Iedere oorsponkelijk inheemse plant is van waarde en hoe meer soorten hoe beter voor flora, fauna en mensen. 

Knoopkruid (Centaurea jacea)

Bloeitijd juni t/m oktober | Hoogte 45 tot 60 cm | Composiet | Algemeen


Een prachtige insectenplant die veel nectar geeft, geschikt is voor matig voedselrijke bodem, waar heel veel soorten wilde bijen van profiteren: Kruiskruidzandbij, Pluimvoetbij, Geelgespoorde houtmetselbij, Donkere zomerzandbij, Grasbij, Tronkenbij, Breedbandgroefbij, Roodpotige groefbij, Parkbronsgroefbij, Gewone geurgroefbij, Zesvlekkige groefbij, Gewone behangersbij en Tuinbladsnijder. Ook veel soorten vlinders bezoeken Knoopkruid vanwege de nectar: Distelvlinder, Kommavlinder, Bruin zandoogje, Kleine parelmoervlinder, Argusvlinder, Kleine vos en Keizersmantel. 

Zie ook de website van Flora van Nederland: Knoopkruid

Beemdooievaarsbek (Geranium pratense)

Bloeitijd juni t/m augustus | Hoogte 30 tot 50 cm | Ooievaarsbek | Vrij zeldzaam


Een bijzonder mooie insectenplant die goed toe te passen is als bodem-bedekker in bloemenborders. Combineer de plant met bijvoorbeeld Knoopkruid en Beemdkroon. De plant is geschikt voor (matig) voedselrijke bodem, verdraagt ook wat schaduw en veel soorten wilde bijen profiteren van haar aanwezigheid: Duinzijdebij, Tweekleurige zandbij, Grote bladsnijder, Wormkruidbij, Tronkenbij en Groefbijen. De plant is ook waardplant voor het Bruin blauwtje (Rode lijst: gevoelig).

Zie ook de website van Ecopedia: Beemdooievaarsbek

Zie ook de beschrijving in het boek Planten van hier: Beemdooievaarsbek

Grote tijm (Thymus pulegioides)

Bloeitijd juni t/m oktober | Hoogte 15 tot 25 cm | Lipbloemen | Vrij zeldzaam


Een heerlijk geurende insectenplant voor matig schrale (kalkrijke) bodem, waar heel veel soorten wilde bijen van profiteren: Veenhommel, Oranje zandbij, Rootpotige zandbij, Groefbijen en Behangerbijen en diverse soorten Hommels. Grote Tijm is ook een belangrijke plant voor diverse soorten vlinder: Keizersmantel, Zilveren maan, Dagpauwoog, Vuurvlinder, Kleine vos en Tijmblauwtje.

Als de plant de ruimte heeft, dan 'kruipt' die prachtig over de bodem (bodembedekker). Grote tijm (blad) is ook een goede kruid voor in de keuken.

Zie ook de website van Flora van Nederland: Grote tijm

Wilde akelei (Aquilegia vulgaris)

Bloeitijd mei t/m juli | Hoogte 45 tot 60 cm | Ranonkel | Zeldzaam


Een prachtige plant voor vochtige, voedselarme tot matig voedselrijke, kalkhoudende en humeuze grond die kan bestaan uit zand, leem of zavel, waar diverse soorten wilde bijen van profiteren. De bloemen bevatten nectar en stuifmeel en worden door hommels bestoven, met name door hommels met een lange tong, zoals de Tuinhommel. Andere hommelsoorten maken soms gaatjes opzijof aan de onderkant van de bloem om zo bij de nectar te kunnen komen.


Zie ook de beschrijving in het boek Planten van hier: Wilde akelei 

Muskuskaasjeskruid (Malva moschata / Malva alcea)

Bloeitijd juli t/m september | Hoogte 50 tot 65 cm | Kaasjeskruid | Algemeen


Een prachtige plant die in het bijzonder veel soorten hommels trekt. Ze heeft een voorkeur voor open plekken op bodems die enigszins droog tot enigszins vochtig en voedselrijk zijn. Dit kan zand, leem, klei of zavelige grond zijn. Veel soorten wilde bijen bezoeken de plant: Aardhommel, Boomhommel, Steenhommel, Akkerhommel, Tuinhommel, Veldhommel, Tweekleurige zandbij, Groefbijen, Klokjesdikpoot en de Malvabij.


Zie ook de website van Flora van Nederland: Muskuskaasjeskruid

Zie ook de beschrijving in het boek Planten van hier: Muskuskaasjeskruid

Veldsalie (Salvia pratensis)

Bloeitijd mei t/m juli | Hoogte 40 tot 60 cm | Lipbloemen | Zeldzaam


Een zon- en warmteminnende plant die graag groeit op kalkhoudende bodems die niet te droog of te nat zijn en schraal tot voedselhoudend. Een goede insectenplant waar veel soorten wilde bijen van profiteren, met name veel soorten hommels: Aardhommel, Boomhommel, Steenhommel, Akkerhommel, Tuinhommel en de Veldhommel, maar ook de Andoornbij, Gewone behangersbij, Grote bladsnijder en de Blauwe en Rosse metselbij.

Zie ook de website van Flora van Nederland: Veldsalie

Zie ook de beschrijving in het boek Planten van hier: Veldsalie

Zwarte toorts (Verbascum nigrum)

Bloeitijd juni t/m september | Hoogte 70 tot 120 cm | Helmkruid | Algemeen


Een prachtige insectenplant voor matig voedselrijke bodem, waar met name veel soorten hommels van profiteren. Steenhommel, Aardhommel, Boomhommel, Tuinhommel, Veldhommel maar ook de Groefbijen zijn te vinden op Zwarte toorts. De hoge stengel kan zich bovenin de bloeiwijze vertakken (foto is 1 plant). De toortsen met de vele bloemen bloeien ook nog een lang. 


Zie ook de website van Ecopedia: Zwarte toorts

Zie ook de website van Flora van Nederland: Zwarte toorts

Gewone brunel (Prunella vulgaris)

Bloeitijd mei t/m oktober | Hoogte 20 tot 30 cm | Lipbloemen | Algemeen


Een geweldige insectenplant - ook vaak als bodembedekker toegepast - voor matig voedselrijke bodem, waar heel veel soorten wilde bijen van profiteren: Zandbijen, Groefbijen, Behangersbijen, Gewone maskerbij, Andoornbij, Blauwe metselbij en veel soorten hommels waaronder de Boomhommel.

Gewone brunel is niet erg concurrentiekrachtig ten opzichte van andere soorten planten. Als uitgebloeide plant is het een prachtige verschijning om te zien. 

Zie ook de website van Flora van Nederland: Gewone brunel


Wild kattenkruid (Nepeta cataria)

Bloeitijd juni t/m september | Hoogte 45 tot 60 cm | Lipbloemen | Zeldzaam


Een goede insectenplant die veel soorten hommels trekt en geschikt is voor (matig) voedselrijke bodem, waar heel veel soorten wilde bijen van profiteren: Aardhommel, Boomhommel, Steenhommel, Akkerhommel, Tuinhommel, Veldhommel, Kleine klokjesbij, Papaverbij, Malvabij, Klokjesdikpoot, Tweekleurige zandbij, Gewone Sachembij, Grote wolbij, Blauwe metselbij, Gewone geurgroefbij, Gewone franjegroefbij en Grote klokjesbij.


Wild kattenkruid is een archeofyt. 

Ruig klokje (Campanula trachelium)

Bloeitijd juni t/m augustus | Hoogte 45 tot 60 cm | Klokjes | Vrij zeldzaam


Een bijzondere insectenplant voor matig voedselrijke bodem, waar heel veel soorten wilde bijen van profiteren: Klokjesdikpoot, Grote klokjesbij, Kleine klokjesbij, Gewone klokjeszandbij, Tweekleurige zandbij, Grote bladsnijder en diverse soorten hommels. Foto Jeroen Scheper: Klokjesdikpoot op Ruig klokje. Combineer het Ruigklokje ook met andere soorten campanula's, bijvoorbeeld het schitterende Grasklokje (Campanula rotundifolia).


Zie ook de website van Flora van Nederland: Ruig klokje

Zie ook de beschrijving in het boek Planten van hier: Ruig klokje

Slangenkruid (Echium vulgare)

Bloeitijd mei t/m september | Hoogte 60 tot 75 cm | Ruwbladigen | Algemeen


Een schitterende insectenplant voor matig voedselrijke bodem, waar heel veel soorten wilde bijen van profiteren: Kleine wolbij, Andoornbij, Kattenkruidbij, Blauwe ertsbij, Pluimvoetbij, Duinmaskerbij, Slangenkruidbij, Zwaluwbij, Geelgespoorde houtmetselbij, Gouden slakkenhuisbij, Boommetselbij, Blauwzwartehoutbij, Gewone behangersbij, Kustbehangerbij, Grote wolbij, Langkopsmaragdgroefbij, metselbijen en nagenoeg alle soorten hommels. Slangenkruid is geen vaste (meerjarige)plant, maar twee-jarig. De soort zaait zich goed uit.

Zie ook de website van Ecopedia: Slangenkruid

Andere soorten inheemse planten die belangrijk zijn voor de wilde bijen zijn onder andere: Rode klaver (Trifolium pratense), Witte klaver (Trifolium repens), Gewone rolklaver (Lotus corniculatusCitroengele honingklaver (Melilotus officinalis), Goudgele honingkalver (Melilotus altissimus), Wilde marjolein (Origanum vulgare), Gewoon biggenkruid (Hypochaeris radicata), Grote centaurie (Centaurea scabiosa), Wilde cichorei (Cichorium intybus), Koninginnekruid (Eupatorium cannabinum), Geel walstro (Galium verum), Sint-Janskruid (Hypericum perforatum), Beemdkroon (Knautia arvensis), Vlasbekje (Linaria vulgaris), Duifkruid (Scabiosa columbaria), Avondkoekoeksbloem (Silene latifolia subsp. alba), Heemst (Althaea officinalis), Gewone smeerwortel (Symphytum officinale), Gevlekt longkruid (Pulmonaria officinalis), Duizendblad (Achillea millefolium), Echte guldenroede (Solidago virgaurea), Blauwe knoop (Succissa pratensis), Mottenkruid (Verbascum blattaria), Zandblauwtje (Jasione montana), Gewone berenklauw (Heracleum sphondylium)Grote kattenstaart (Lythrum salicaria), Grote kaardebol (Dipsacus fullonum), Wilde reseda (Reseda lutea), Gewone ereprijs (Veronica chamaedrys) en Lange Ereprijs (Veronica Longfolia). 

Bestel de boeken en steun NL Bloeit!

www.plantenvanhier.nl

+

Bomen en struiken van hier: we verrijken ons landschap

De boeken 'Planten van hier' en 'Bomen en struiken van hier' zijn samen te bestellen. Maak € 54,95 (boeken incl. verzendkosten) over op rekening NL93TRIO0338519149 van stichting NL Bloeit! onder vermelding van 'Planten van hier + Bomen en struiken van hier' + adresgegevens in NL (straat / huisnummer. & postcode / plaats).

Na ontvangst van de betaling wordt de bestelling via Post.nl verzonden.


De opbrengst komt ten goede aan de missie van NL Bloeit!